Freycinet

Charles Saulce de Freycinet (1828-1923) was minister van Openbare Werken onder de Derde Franse Republiek en speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling van de Franse binnenvaart. Geïnspireerd door zijn voorganger Louis Becquey zette hij zich in voor een grootschalige modernisering en uitbreiding van het Franse waterwegennet. Dit leidde tot de wet van 5 augustus 1879, die bekend werd als het Freycinet-programma.

Met deze wet werd een uniforme standaard ingevoerd voor sluizen en kanalen. De minimale afmetingen werden vastgesteld op 38,50 meter lengte en 5,20 meter breedte, met een waterdiepte van 2,20 meter en een doorvaarthoogte van 3,50 meter. Dankzij deze aanpassingen konden grotere Vlaamse binnenvaartschepen, zoals de bekende spits, gebruikmaken van de Franse kanalen en rivieren. Opmerkelijk genoeg werd in België al een dag eerder, op 4 augustus 1879, een vergelijkbare wet aangenomen.

Het zogenoemde Freycinet-profiel werd uiteindelijk de meest voorkomende standaard in Frankrijk. Tegenwoordig wordt het echter als verouderd beschouwd, omdat moderne binnenvaartschepen vaak groter zijn. De naam “Freycinet” kreeg daarnaast ook een tweede betekenis: het werd een soortnaam voor een kanaalschip van ongeveer 38,50 meter lang en 5,05 meter breed, met een diepgang van 1,80 meter. Dergelijke schepen konden ongeveer 250 ton vervoeren op kanalen en tot 350 ton op diepere rivieren. Het type groeide uit tot het meest voorkomende Franse kanaalschip.

De uitvoering van het Freycinet-programma begon vrijwel direct na de invoering van de wet. Vooral in de laatste decennia van de 19e eeuw werden veel waterwegen aangepast, maar de werkzaamheden liepen door tot ver in de 20e eeuw. Zo werden op het Canal du Midi in de jaren 1970 en 1980 nog sluizen verlengd om aan het Freycinet-profiel te voldoen. Ook de sluis van het Canal de Pont-de-Vaux werd pas in 1994 aangepast tijdens de renovatie van dat kanaal.

Niet alle Franse waterwegen maakten echter deel uit van het programma. Regio’s zoals Bretagne, Anjou, Berry en Occitanië, evenals delen van het Canal du Nivernais en het Canal d’Orléans, bleven buiten de modernisering. Daardoor bestaan in Frankrijk vandaag nog steeds verschillende kanaalprofielen naast elkaar.